EU buigt zich over crisis
Europese Unie buigt zich over economische crisis
Een agenda voor banen en groei. Dat was de Lissabonagenda die regeringsleiders in maart 2000 afspraken. Voor 2010 moet de Europese economie de meest concurrerende economie ter wereld zijn. Sinds de start is deze agenda volop tot ontwikkeling gekomen. De economie draaide de afgelopen jaren overuren. De economische groei is bovengemiddeld. De arbeidsparticipatie, met name onder vrouwen en ouderen, steeg naar nieuwe hoogten. Een mooi resultaat zou je zeggen. Europa gaat de ambities op alle fronten waarmaken.
Bij de start was niet te voorzien dat in de loop van 2008 het economische noodlot hard zou toeslaan. Een kredietcrisis heeft dit najaar gezorgd voor een wereldwijde vraaguitval. “Uniek in zijn soort”, stelde een hoge ambtenaar van het Ministerie van Economische Zaken deze week in Brussel: “Alle sectoren raken betrokken en geen enkel continent zal weten ontsnappen. Monetair of fiscaal beleid alleen is niet voldoende om uit het dal te komen. Herstel van vertrouwen en het op gang houden (krijgen) van de kredietverlening is de primaire zorg”.
Met dit doel heeft de Europese Commissie op 26 november jl. een economisch reddingspakket neergelegd. Het pakket beoogt een fiscale impuls van lidstaten te coördineren en maakt extra geld vrij voor kredietverlening via de Europese Investeringsbank. Een beperkt, maar voor provincies relevant onderdeel van het pakket, is het naar voren schuiven van al afgesproken kredieten voor structuurfondsen. Deze schuif zorgt ervoor dat er voor onze provincies meer beschikbare EU-middelen zijn in 2009. De Commissie ziet graag dat deze extra middelen worden ingezet om de aanleg van breedband op het platteland te regelen en/of te investeren in het gebruik van alternatieve brandstoffen.
Deze week echter kreeg het pakket grote kritiek van de Ministers van Financiën. Crisis of niet. De schatkistbewaarders maakten in scherpe woorden duidelijk dat een inmenging van de EU met het beleid van lidstaten nu niet op prijs wordt gesteld. “We lossen het zelf wel op. Daar hebben we Barroso niet voor nodig”, zo klonk het in de wandelgangen van de Raad. Donderdag uitte een Nederlandse topeconoom werkzaam voor de Commissie hierover zijn grote zorg: “Op het moment dat zware economische wolken zich boven de EU samenpakken is het teruggrijpen naar het protectionistische beleid van weleer het laatste dat lidstaten moeten doen. Voor je het weet zetten we de klok van de EU interne markt 15 jaar terug.” Veel van de ambtenaren van Commissaris Kroes werken zeven dagen per week om de maatregelen die lidstaten nemen om de bankensector of auto-industrie te redden, streng te controleren.
Donderdag aanstaande buigen de EU regeringsleiders zich over het lot van het Europese economische beleid. De Commissie zal alle zeilen bijzetten om een gecoördineerde aanpak van het economische beleid, zoals in 2000 in Lissabon, mogelijk te maken. Aan Sarkozy, voorzitter van de Raad, de taak vast te stellen hoe ver lidstaten nog bereid zijn in deze visie mee te gaan. Na donderdag weten we of onze provincies in 2009 op extra geld kunnen rekenen vanuit Brussel.
Gido ten Dolle
EU-Randstadcoördinator