EP verkiezingen 2009
EP verkiezingen 2009: 736, 751 of toch 754 zetels?
Nog een week en dan gaan in de 27 lidstaten de stembussen open voor het kiezen van 736 nieuwe volksvertegenwoordigers in het Europees Parlement. Kandidaten lopen zich warm, en voeren campagnes op straten en pleinen in vele Europese dorpen en steden. Drukte aldaar, betekent traditioneel adempauze in Brussel. Het is deze weken rustig in de EU-vergaderzalen. Pas half juni, als de uitslag van de verkiezingen bekend is, komen nieuwe kandidaten terug naar Brussel en kruipen zij weer bij elkaar voor overleg.
Rust in de stad betekent overigens niet dat er niets gebeurt. De Raad, het overleg van vertegenwoordigers van lidstaten, vergadert gewoon door. Deze week vond daar een uitermate interessant debat plaats, nota bene over het Europees Parlement. Met nog amper vijf dagen te gaan is nog steeds niet duidelijk hoeveel zetels het nieuwe Parlement de komende vijf jaar gaat krijgen.
Op dit moment is dat aantal 736. Dat aantal ligt vast in het Verdrag van Nice. Maar er bestaat nog altijd een kans dat eind dit jaar – als de Ieren ‘ja’ zeggen tegen het nieuwe Verdrag – dit verdrag ook in werking treedt en het aantal zetels van het Europeess Parlement moet stijgen. Het Verdrag van Lissabon gaat namelijk uit van een Europees Parlement met 751 leden. Grote winnaar van de toename zal Spanje zijn. Dit land krijgt vier extra stoelen in de nieuwe situatie. Duitsland zal drie zetels moeten inleveren.
Deze onduidelijke situatie vormde woensdag aanleiding voor een interventie van de Spaanse ambassadeur in het Coreper, het hoogste ambtelijke voorportaal van de Raad van Ministers. De Spanjaarden wilden graag opnieuw bevestigd zien dat de toename van het aantal zetels van toepassing wordt als het Verdrag in werking treedt, en dus niet hoeft te wachten op de nieuwe verkiezingen in 2014.
Deze toezegging is uiteraard van belang om te weten hoeveel kandidaten volgende week blij gemaakt kunnen worden met een plaats in het EP. De onzekerheid van de Spanjaarden was intussen gevoed omdat de regeringsleiders Duitsland hebben toegezegd dat de teruggang met drie zetels niet voor 2014 zal plaatshebben, ongeacht of het Verdrag van Lissabon in werking treedt. Woensdag honoreerde het Coreper naast deze afspraak ook de wens van Spanje. Zodra het Verdrag in werking treedt (dat kan dus ook zijn januari 2010) zal het aantal zetels voor Spanje met vier toenemen.
Daarmee ontstaat de interessante situatie dat – op het moment dat het Verdrag van Lissabon in werking treedt – het EP tot 2014 geen 751 maar 754 leden krijgt. En dat getal komt in geen enkel EU-Verdrag voor!! Dat besef drong woensdag ook door tot de Coreper: de Tsjechische Voorzitter trok daarom de dappere conclusie dat een overgangsregeling nodig is.
Daarmee werd afgelopen woensdag weer een mooi Brussels compromis gesmeed. Iedereen tevreden. De rust en vrede bewaard. Althans in de Brusselse vergaderzalen. Of de burgers op de straten en dorpspleinen deze typische Brusselse deal nog snappen is de vraag. Gelukkig hebben de kandidaat-parlementariërs nog zeven dagen de tijd de deal uit te leggen.
Gido ten Dolle
EU Randstadcoordinator