De Randstad Holland is gelegen op de plek waar meerdere grote Europese rivieren uitmonden in zee. De nabijheid van de zee en rivieren gaf het gebied al van oudsher een sterke oriëntatie op het buitenland. De nabijheid van de zee, en de mogelijkheid goederen via diverse rivieren te verschepen gaf de Randstad een sleutelpositie in de opkomst van de internationale handel en logistiek. Het vormde de regio tot een belangrijk economische gebied. Nog steeds wordt in het westelijk deel van Nederland 50% van het nationaal BNP verdiend en trekt het gebied 60% van de buitenlandse investeringen in Nederland. Ruim 7,6 miljoen hebben zich gevestigd in het gebeid, dat in totaal 'slechts' 26% van het Nederlandse grondgebied uitmaakt. Kenmerkend voor (economische) structuur van de regio zijn:
- de twee mainports luchthaven Schiphol en de haven Rotterdam. Hun positie in Europa - de grootste zeehaven en derde (vracht) respectievelijk - vierde (passagiers) luchthaven is veelzeggend. De inbedding van de mainports in de huidige en in de te ontwikkelen context van de stad en land is een bijzondere opgave.
- De vier economisch sterk ontwikkelde grote steden: Utrecht, Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Samen vormen de steden het sterke economische centrum van de Randstad.
- De unieke ordening van deze steden, en aantal middelgrote oud-Hollandse steden (Haarlem, Gouda, Leiden, de Drechtsteden en Delft) en het omringende platteland, namelijk een ring van steden rond een relatief agrarisch en groen middengebied. Deze structuur beperkt zich niet tot de kern, maar vertakt zich in een meerkernig stedelijk gebied.
- De aanwezigheid van water, zowel binnen als aan de grenzen van het gebied. Natuurgebieden, waterrecreatie en de kust behoren tot de pluspunten van het gebied. Door klimaatverandering is water meteen ook een bedreiging voor de veiligheid en het behoud van het karakteristieke landschap.
- De aanwezigheid van specifiek localiseerbare cluster en sectoren, die internationaal sterk concurrerend zijn: de glastuinbouw, bollenteelt en boomteelt in de greenports, logistiek in de Rotterdamse en Amsterdamse regio, cluster Recht en vrede in Den Haag, de financiële en zakelijke dienstverlening in Amsterdam en cultuur, kennis en innovatie in Utrecht-Hilversum en Almere.
Om de internationale concurrentiepositie van het gebied te verstevigen, met behoud van bovenstaande karakteristieke kenmerken, staat de Randstad voor bijzondere uitdagingen:
- Een betere en integrale bereikbaarheid
Een goede interne en externe bereikbaarheid over weg, water en spoor is de belangrijkste voorwaarde voor het functioneren van de regio in internationaal perspectief. Komend jaar gaat het vooral om het optimaliseren en complementeren van de belangrijkste achterlandverbindingen en het zorgen voor snelle verbindingen tussen de steden en de mainports.
- Het behoud van duurzame kwaliteit, vitaliteit en veiligheid van stad/land
In de internationale concurrentiestrijd tussen regio´s draait het om het vasthouden en aantrekken van en het investeren in ondernemingen en mensen. Om hierin succesvol te zijn worden hoge eisen gesteld aan de ruimtelijke condities: het gebied moet veilig zijn, een aantrekkelijk ondernemings- en leefklimaat bieden met vitale steden en toegankelijke landschappen.
- Een sterkere economische ontwikkeling van steden, economische centra en clusters.
Selectiviteit en afstemming zijn een voorwaarde om te kunnen excelleren op een beperkt aantal toplocaties in een selectief aantal onderscheidende economische clusters.
Deze uitdagingen worden komend jaar opgepakt in het landelijk programma Randstad Urgent. In dit programma werken het Rijk, de provincies en gemeenten samen aan de concrete uitvoering van 33 projecten. Meer informatie over Randstad Urgent treft u op de website. De uitdagingen vertalen zich naar een agenda voor Europese samenwerking van de 4 Randstadprovincies. Deze agenda treft u aan onder de categorie 'werkprogramma 2008'.